Öz

Amaç: Özkıyım girişiminin dürtüsel nitelikte olan formunun mevsimsel içerikten etkileniyor olduğu önceki araştırmalarda gösterilmiştir. Bu çalışmada özkıyım girişimi ile başvuran ergenlerin özkıyım özellikleri ile mevsimler arasında bir ilişkinin varlığı araştırıldı.

Gereç ve Yöntemler: 2018-2020 yılları arasındaki iki yıllık süre içinde bir eğitim araştırma hastanesine özkıyım girişimi nedeniyle başvuran ergenlerin demografik özellikleri incelendi.

Bulgular: Adı geçen süre içinde toplam 124 ergenin verisine ulaşıldı. Olguların %44.4’ü (n=55) 2019 yılına, %55.6’sı (n=69) 2018 yılına aitti. Özkıyım girişimlerinin %27.4’ü (n=34) sonbahar, %26.6’sı (n=33) kış, %25’i (n=31) yaz, %21’i (n=26) ilkbahar mevsimindeydi. Olguların %16.1’inin (n=20) özkıyım girişimi nedenine ulaşılamadı, %41.1’inin (n=51) ailesi ile ilişkilerinde yaşadığı güçlükler, %25’inde (n=31) arkadaş ilişkilerinde yaşadığı güçlükler özkıyım girişimi nedeni olarak saptandı. Olguların %49.2’sinde (n=61) aktif bir psikiyatrik bozukluk varlığı saptanmazken, en sık saptanan psikiyatrik bozukluk depresyon idi (%38.7, n=48). Özkıyım girişimi nedeni olarak saptanan arkadaş ilişkilerindeki sorunların yaz mevsiminde bulunmayışı istatistiksel olarak anlamlı bulundu (χ2 (3) = 24.550, p<.001).


Sonuç: Mevsimler içinde yalnızca yaz mevsimi ile özkıyım girişimi nedeni arasında bir ilişki saptanmış olup bu durum literatürle uyumludur.

Anahtar Kelimeler: Dürtüsel davranış, Ergen davranışı, Girişim, Özkıyım

Kaynakça

  1. Picazo-Zappino J. Suicide among children and adolescents: a review. Actas Esp Psiquiatr 2014; 42:125-32.
  2. İntihar istatistikleri 2016. Ankara: Türkiye İstatistik Kurumu; 2015. http://www.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do;jsessionid=0L8ZZHTL7vGPFDyDxHq2LvW78jDn05sGGfLZDFbc6B2Wt6V7Nz58!2013896621?id=21516 Erişim tarihi: Haziran 8, 2020.
  3. Atay İT, Kerimoğlu ET. Ergenlerde intihar davranışı. Çocuk Ve Gençlik Ruh Sağlığı Dergisi 2003;10:128-36.
  4. Brown LK, Overholser J, Spirito A, Fritz GK. The correlates of planning in adolescent suicide attempts. J. Am. Acad. Child Adolesc. Psychiatry 1991; 30, 95-9.
  5. Rimkeviciene J, De Leo D. Impulsive suicide attempts: a systematic literature review of definitions, characteristics and risk factors. J Affect Disord 2015;171:93-104.
  6. May AM, Klonsky ED. “Impulsive” suicide attempts: What do we really mean?. Personality Disorders: Theory, Research, and Treatment 2016;7:293-302.
  7. Coimbra DG, e Silva ACP, de Sousa-Rodrigues CF, Barbosa FT, de Siqueira Figueredo D, Santos JLA, et al. Do suicide attempts occur more frequently in the spring too? A systematic review and rhythmic analysis. J Affect Disord 2016; 196:125-37.
  8. Lahti A, Räsänen P, Karvonen K, Särkioja T, Meyer-Rochow VB, Hakko H. Autumn peak in shooting suicides of children and adolescents from northern Finland. Neuropsychobiology 2006; 54:140-6.
  9. Woo JM, Okusaga O, Postolache TT. Seasonality of suicidal behavior. Int J Environ Res Public Health 2012; 9:531-47.
  10. Jans T, Vloet TD, Taneli Y, Warnke A. Suicide and self-harming behaviour. In Rey JM (ed), IACAPAP e-Textbook of Child and Adolescent Mental Health. Geneva: International Association for Child and Adolescent Psychiatry and Allied Professions, 2018.
  11. Maris RW. Suicide. Lancet 2002; 360:319‐26.
  12. Greydanus DE, Bacopoulou F, Tsalamanios E. Suicide in adolescents: A worldwide preventable tragedy. Keio J Med 2009; 58:95-102.
  13. Greydanus DE, Shek D. Deliberate self-harm and suicide in adolescents. Keio J Med 2009; 58:144-51.
  14. Maes M. Seasonality in violent suicide but not in nonviolent suicide or homicide. Am J Psychiatry 1993; 150:1380-5.
  15. McCleary R, Chew KS, Hellsten JJ, Flynn-Bransford M. Age- and sex-specific cycles in United States suicides, 1973 to 1985. Am J Public Health 1991; 81: 1494-7.
  16. Dome P, Kapitany B, Ignits G, Rihmer Z. Season of birth is significantly associated with the risk of completed suicide. Biol Psychiatry 2010; 68: 148-55.
  17. Rock D, Greenberg D, Hallmayer J. Season–of–birth as a risk factor for the seasonality of suicidal behaviour. Eur Arch Psychiatry Clin Neurosci 2006;256:98-105.
  18. Aktepe E, Kandil S, Göker Z, Sarp K, Topbaş M, Özkorumak E. İntihar girişiminde bulunan çocuk ve ergenlerde sosyodemografik ve psikiyatrik özelliklerin değerlendirilmesi. TAF Preventive Medicine Bulletin 2006;5:444-54.
  19. Akın E, Berkem M. İntihar girişiminde bulunan ergenlerde psikiyatrik tanıların, demografik ve klinik özelliklerin değerlendirilmesi. Fırat Tıp Dergisi 2012;17:228-32.
  20. Özsoylu S, Kondolot M, Akyıldız B, Özmen S, Demirci E. İntihar Girişimi Nedeniyle Yoğun Bakıma Yatırılan Çocuk ve Ergenlerin Değerlendirilmesi. Medical Journal of Bakirkoy 2019;15: 131-5.
  21. Fidaner C, Fidaner H. Türkiye’de çocuk intiharları epidemiyolojisi. Türk Psikiyatri Dergisi 1992;4:255-60.
  22. Kocabaş Ö, Kavaklı T, Ecevit Ç, Aydoğan A, Sun F, Karaca DT. Çocukluk çağı intihar girişimleri. Ege Pediatri Bülteni 2004; 11:119-24.
  23. Ünlü G, Aksoy Z, Ersan EE. İntihar girişiminde bulunan çocuk ve ergenlerin değerlendirilmesi. Pamukkale Tıp Dergisi 2014; 7:176-83.
  24. Doğan M, Öztürk S, Esen F, Demirci E, Öztürk MA. İntihar girişiminde bulunan çocuk ve ergenlerin değerlendirilmesi. Bozok Tıp Derg 2018;8:30-4.
  25. Shain B. Suicide and suicide attempts in adolescents. Pediatrics 2016; 138:e20161420.
  26. Makris GD, Reutfors J, Ösby U, Isacsson G, Frangakis C, Ekbom A, et al. Suicide seasonality and antidepressants: a register‐based study in Sweden. Acta psychiatrica scandinavica 2013; 127:117-25.
  27. Sebestyen B, Rihmer Z, Balint L, Szokontor N, Gonda X, Gyarmati B, et al. Gender differences in antidepressant use-related seasonality change in suicide mortality in Hungary, 1998–2006. World J Biol Psychiatry 2010; 11:579-85.
  28. Makris GD, Reutfors J, Andersen M, White RA, Ekselius L, Papadopoulos FC. Season of treatment initiation with antidepressants and suicidal behavior: A population-based cohort study in Sweden. J Affect Disord 2017; 215:245-55.
  29. Makris GD, Reutfors J, Larsson R, Isacsson G, Ösby U, Ekbom A, et al. Serotonergic medication enhances the association between suicide and sunshine. J Affect Disord 2016;189:276-81.

Telif hakkı ve lisans

Telif hakkı © 2021 Yazar(lar). Açık erişimli bu makale, orijinal çalışmaya uygun şekilde atıfta bulunulması koşuluyla, herhangi bir ortamda veya formatta sınırsız kullanım, dağıtım ve çoğaltmaya izin veren Creative Commons Atıf Lisansı (CC BY) altında dağıtılmıştır.

Nasıl atıf yapılır

1.
Aydın Görücü R, Eraslan AN, Göker Z. Dürtüsel Nitelikteki Özkıyım Girişiminde Mevsimin Etkisi: Tanımlayıcı Bir Çalışma. Turk J Pediatr Dis. 2021;15(6):482-487. https://doi.org/10.12956/tchd.765423