Öz

Amaç: İlk iki yaşta bebeği olan annelerin bebeklik döneminde gelişime ilişkin bilgi ve kaygı düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi amacıyla bu araştırma planlanmıştır.

Gereç ve Yöntemler: Araştırma, Ankara il merkezinde bulunan Sağlık Bakanlığı’ na bağlı çocuk hastanesinin sağlam çocuk polikliniğine başvuran, çalışmaya katılmayı kabul eden ve doğum haftası en az 37 hafta ve yaşları 0-24 ay arasında olan bebeğe sahip toplam 102 anne ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak, “Aile Bilgi Formu”, “Annelerin Bebeklik ve Erken Çocukluk Dönemi Gelişimi ve Gelişimin Desteklenmesi Bilgisi Ölçeği (Gelişim Bilgisi Ölçeği) ve Sürekli Kaygı Ölçeği (Kaygı Ölçeği) kullanılmıştır. Verilerin analizinde frekans, ortalama, standart sapma, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), t-testi ve Tukey çoklu karşılaştırma testi kullanılmıştır.

Bulgular: Gelişim Bilgisi Ölçeği’ ne göre annelerin % 63.7’si çocuklarının gelişimleri ile ilgili yeterli bilgiye sahip olmadığını ifade  etmiştir.  Araştırmaya  katılan  annelerin  %  62.7’si  çocuk  gelişimi  ile  ilgili  kitap/dergi/broşür  gibi  yazılı  materyal okuduğunu  belirtmiştir.  Çocuk  gelişimine  yönelik  herhangi  bir  yazılı  materyal  okuyan  annelerin  çocuk  gelişimi  bilgi düzeyinin okumayanlara oranla yüksek olduğu bulunmuştur. Çocuk Gelişimci ile görüşen annelerin Gelişim Bilgisi Ölçeği puan ortalamaları, görüşmeyen annelerin puan ortalamalarına göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu belirlenmiştir. Çocuk gelişimi ile ilgili bilgi düzeyi yüksek olan annelerin kaygı düzeylerinin de düşük olduğu belirlenmiştir.

Sonuç: Araştırmadan  elde  edilen  bulgulara  göre  annelerin  çocuk  gelişimi  ile  ilgili  bilgi  düzeyini  artıracak  çalışmalar planlanması, eğitim programları hazırlanması ve bu programların yaygınlaştırılması, ailelerin bilgi düzeyini artıracak uzman kadronun sayıca artırılması gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler: Kaygı, Bebeklik dönemi, Çocuk gelişimi

Kaynakça

  1. Bertan M, Haznedaroğlu D, Koln P,Yurdakök K, Doğan BG. Ülkemizde erken çocukluk gelişimine ilişkin yapılan çalışmaların derlenmesi 2000-2007. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi 2009; 52:1-8.
  2. Kılınç EF. Anne eğitim programı ile anne çocuk etkileşim programının 24-36 aylık çocukların bilişsel becerilerine ve annelerin çocuk yetiştirme davranışlarına etkisinin incelenmesi. Doktora Tezi. Konya: Selçuk Üniversitesi, 2011.
  3. Shonkoff JP, Meisels SJ. Handbook of early childhood intervention. 2nd ed. New York: Cambridge University Pres, 2000.
  4. Yıldız D. Çocuk sağlığı ve hastalıkları polikliniği sağlam bebek ünitesinde hemşirenin planlı hemşirelik eğitimi ve danışmanlık hizmetlerinin değerlendirilmesi. Doktora Tezi. Ankara: 2003.
  5. Ceber H. Normal ve Zihinsel engelli bebeklerde anne-bebek etkileşiminin karşılaştırmalı olarak incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Ankara Üniversitesi, 1998.
  6. Grantham-Mcgregor S, Cheung YB, Cueto S, Glewwe P, Richter L, Strupp B, et al. Developmental potential in the first 5 years for children in developing countries. Lancet 2007;369: 60-70.
  7. Tribotti S, Lyons N, Blackburn S, Stein M, Withers J. Nursing diagnoses for the postpartum women. JOGNN 1988;17: 410-5.
  8. Stewart JC. Counseling parents of exceptional children. London: Charles E. Merrill Publishing Company, 1986.
  9. Keng-Yen Huang , Margaret O’Brien Caughyb , Janice L Genevroc, Therese L Miller. Maternal knowledge of child development and quality of parenting among white, african-american and hispanic mothers. Applied Developmental Psychology 2005;26:149-70.
  10. Reich S. What do mothers know? Maternal knowledge of child development. Infant Ment Health J 2005;26:143–56.
  11. Benasich AA, Brooks-Gunn J. Maternal attitudes and knowledge of child- rearing: associations with family and chills outcomes. Child Development 1996;67:1186–205.
  12. Bornstein MH, Cote LR. Who is Sitting Across From Me? Immigrant mothers’ knowledge of parenting and children’s development. Pediatrics 2004; 114: 557-64.
  13. Miller SA. Parents beliefs about their children’s cognitive development. Child Development 1988;59: 259-85.
  14. Murphy DA. Constructing the child: Relations between parents’ beliefs and child outcomes. Dev Rev 1992;12:199–232.
  15. Marks MG. The normal newborn. Broadribb’s Introductory Pediatric Nursing. 5. Ed. Philadelphia: Lippincott Company, 1998.
  16. Hunt McV J, Paraskevopoulos J. Children’s psychological development as a function of the inaccuracy of their mother’s knowledge of their abilities. Journal of Genetic Psychology 1980; 136: 285-98.
  17. Özer A, Taş F, Ekerbiçer HÇ. Knowledge and behaviour of the mothers having 0-6 month old babies about the breast milk and breast feeding. TAF Prev Med Bull 2010; 9: 310-20.
  18. Raymond CT. Identifying patterns of developmental delays can help diagnose neurodevelopmental disorders. Clin Pediatr (Phila) 2006;45: 509-17.
  19. Roopnarine JL, Logie C, Davidson KL, KrishnakumarA, Narine L. Caregivers’ knowledge about children’s development in three ethnic groups in trinidad and tobago. Parenting: Science and Practice 2015; 15: 229–46.
  20. Ertem İÖ, Atay G, Doğan DG, Bayhan A, Bingöler BE, Gök CG, et al. Mother’s knowledge of young child development in a developing country. Child: Care, Health and Development 2007;33:728-37.
  21. Ertem Öztürk İ, Krishnamurthy V, Mphelekedzeni CM, Sguassero Y, Balta H, et. al. Similarities and differences in child development from birth to age 3 years by sex and across four countries: A cross-sectional, observational study. Lancet Glob Health 2018;6:279-91.
  22. Ertem İÖ, Doğan DG, Gök CG, Kızılateş SU, Çalışkan A, Atay G, et al. A guide for monitoring child development in low- and middle-income countries. Pediatrics 2008;121:e581-9.
  23. Spielberger CD, Gorsuch R, Lushene RE. Manual forth estate-trait anxiety inventory. Palo Alto, NY: Consulting Psychologists Press, 1970.
  24. Öner N, Le Compte A. Süreksiz Durumluk/sürekli kaygı envanteri el kitabı, 1. Baskı. İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınları, 1983; 1-26.
  25. Uslu S, Can E, Özdemir H, Bülbül A. Bir yenidoğan ünitesinde annelerin anne sütü ile beslenme bilgi düzeyleri. Çocuk Dergisi 2010; 9: 82-5.
  26. Samlı G, Kara B, Cöbek ÜP, Samlı B, Sarper N, Gökalp AS. Annelerin emzirme ve süt çocuğu beslenmesi konusundaki bilgi, inanış ve uygulamaları: Niteliksel bir araştırma. Marmara Medical Journal 2006;19:13-20.
  27. Eker A, Yurdakul M. Annelerin bebek beslenmesi ve emzirmeye ilişkin bilgi ve uygulamaları. Sted 2006;15:158-63.
  28. Toros F, Tot Ş, Düzovalı Ö. Kronik hastalığı olan çocuklar, anne ve babalarındaki depresyon ve anksiyete düzeyleri. Klinik Psikiyatri 2002;5:240-7.
  29. Coşkun Y, Akkaş G. Engelli çocuğu olan annelerin sürekli kaygı düzeyleri ile sosyal destek algıları arasındaki ilişki. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KAFAD) 2009;10:213-27.
  30. Dik K, Koyuncuoğlu E, Çelik T, Korkmaz A. Annelerin bebek bakımı ve beslenmesi ile ilgili bilgi düzeyleri. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi 2012;55:77-81.
  31. Erhan GG. Zihinsel engelli çocuğu olan annelerin umutsuzluk, karamsarlık, sosyal destek algılarının ve gelecek planlarının incelenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Ankara Üniversitesi, 2005.
  32. Görgü E. 3-7 Yaş arası otistik çocuğa sahip olan annelerin algıladıkları sosyal destek düzeyleri ile depresyon düzeyleri arasındaki ilişki. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Marmara Üniversitesi, 2005.
  33. Bornstein MH, Cote LR, Haynes OM, Hahn CS, Park Y. Parenting knowledge: Experiential and sociodemographic factors in Europe an American mothers of young children. Dev Psychol 2010; 46:1677-93.
  34. Clemons RM. Issues in newborn care. J Primary Care 2000; 27: 251-67.
  35. Gill K. Nursingcare of Mothers. InDwelling E, Nicholas FH (eds). Maternal-newborn nursing: Theory and practice. 1st ed. Philadelphia: WB Saunders Co 1997: 992-1020.
  36. Moran CF, Holt VL, Martin DP. What do women want to know after child birth? Birth 1997;24: 27-34.
  37. Snelson W, Mason L, Hewitt K. Primiparity and maternal perceptions. Health Visitor 1990;12:409-10.
  38. Little CM, Lewis JA. Newborn Screening. Newborn& Infant Nursing Reviews 2008; 8:3-9.
  39. Gürel SA, Gürel H, Balcan E. Doğum öncesi bakım esnasında gebelik, doğum ve doğum sonu döneme ilişkin bilgi edinme durumu. Perinatoloji Dergisi 2006; 14:90-5.

Telif hakkı ve lisans

Telif hakkı © 2020 Yazar(lar). Açık erişimli bu makale, orijinal çalışmaya uygun şekilde atıfta bulunulması koşuluyla, herhangi bir ortamda veya formatta sınırsız kullanım, dağıtım ve çoğaltmaya izin veren Creative Commons Atıf Lisansı (CC BY) altında dağıtılmıştır.

Nasıl atıf yapılır

1.
Şahinöz A. Annelerin Bebeklik Döneminde Gelişime İlişkin Bilgi ve Kaygı Düzeylerinin Değerlendirilmesi. Turk J Pediatr Dis. 2020;14(3):249-257. https://doi.org/10.12956/tchd.571468