Öz

Amaç: Çocuklarda görülen akut ishallerde en sık viral etkenler rotavirüs ve enterik adenovirüstür. Her iki etkenin neden olduğu ishallerde çocukların klinik tablosu çok hızlı kötüleşebilmektedir. Kusma, dehidratasyon ve metabolik asidoz sonucu, hastalarda yatarak tedavi endikasyonu ortaya çıkmaktadır. Çalışmamızda yatarak tedavi gören enterik adenovirüs ve rotavirüs ishalli vakaları epidemiyolojik açıdan değerlendirerek demografik verilerini irdelemek ve hangi tedavilerin uygulandığını göstermeyi amaçladık.

Gereç ve Yöntemler: 1 Ocak 2016-31 Aralık 2017 tarihleri arasında ishal şikayeti ile başvuran 0-14 yaş aralığında 1281 çocuk hasta retrospektif olarak incelendi. Bu hastalar arasında akut gastroenterit tanılı, rotavirüs ve enterik adenovirüs antijen testi değerlendirilmiş, gaita mikroskopisinde parazit olmayan ve gaita kültüründe Salmonella-Shigella spp üremesi olmayan ve hastanede en az 24 saat yatış süresi olan 443 hasta çalışma grubu olarak belirlendi. İstatistik metodu olarak T testi ve Ki kare testleri kullanıldı. Çalışmada p<0,05 değeri anlamlı olarak kabul edildi.

Bulgular: İshal şikayeti ile başvuran 1281 hastanın 443(%34.6)’ü yatarak takip edildi. 38 (%2.9) hastada enterik adenovirüs, 95(%7.4) hastada ise rotavirüs antijeni testi pozitifti. Hastalarda ki en sık şikayetler sıklık sırasıyla bulantı-kusma, halsizlik ve ateş olup, karın ağrısı en az saptanan şikayettir. Yatarak tedavi edilen hastalarda tek başına probiyotik kullanımı rotavirüs ishalli hastalarda %61, enterik adenovirüs enfeksiyonlu hastalarda %63.2 oranında en sık kullanılan ilaç grubu olmuştur. Antibakteriyel etkili antibiyotikler %58 oranında rotavirüs ve enterik adenovirüs antijeni negatif ishalli hastalarda, en yüksek oranda kullanılan tedavi ajanıdır. Antiprotozoal etkili antibiyotikler, rotavirüs antijeni ve enterik adenovirüs antijeni pozitif grupta ve her iki etken için negatif hasta grubunda en az tercih edilen ilaçlardı.

Sonuç: Çocukluk çağı ishallerinde viral etkenler göz önünde bulundurulmalıdır. İshalin tedavisinde öncelikle kaybedilen sıvının yerine konması planlanmalıdır. Antibakteriyel ya da antiprotozoal antibiyoterapi için laboratuvar testleri yönlendirici olmalıdır. Hastanede yatarak tedavi gören ve viral etiyoloji düşünülen ishalli çocuk hastalara rotavirüs ve enterik adenovirüs antijeni hızlı tanı testleri kullanılarak erken tanı konulabileceği, böylece semptomatik tedaviler ile gereksiz antibiyotik kullanımın önüne geçilebileceği değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Rotavirüs, enterik adenovirüs, akut viral ishal

Kaynakça

  1. Smok B, Zieniewicz-Cieślik K,Smukalska E, Pawłowska M. Acute diarrhoea induced by rotavirus in children hospitalysed in Provincial Hospital for Infectious Diseases in Bydgoszcz in 2014 year. Przegl Epidemiol 2016;70(3):462-470.
  2. Kurugöl Z. Devrim İ. Gastrointestinal Infections. J Pediatr Inf 2014;8:71-81.
  3. Farkas T, Jiang X. Rotaviruses, caliciviruses, astroviruses, enteric adenoviruses and other diarrheic viruses. In: Murray PR, Baron EJ, Jorgensen JH, Landry ML, Pfaller MA eds. Manual of Clinical Microbiology. 9th ed. Washington: ASM Press, 2007
  4. Bass CW, Dorsey KN: Rotavirus and other agents of viral gastroenteritis. In Nelson Textbook of Pediatrics Edited by: Richard E and Behrman F. Raven Press, Philadelphia, 2004
  5. Crawford SE, Ramani S, Tate JE, Parashar UD, Svensson L, Hagbom M, Franco MA, Greenberg HB, O’Ryan M, Kang G, Desselberger U, Mary Kestes. Rotavirus infection. Nat Rev Dis 2018;9:3.
  6. Ozdemir S, Delialioğlu N, Emekdaş G. Investigation of rotavirus, adenovirus and astrovirus frequencies in children with acute gastroenteritis and evaluation of epidemiological features. Mikrobiyol Bul 2010; 44: 571-8.
  7. Junaid SA, Umeh C, Olabode AO, Banda JM: Incidence of rotavirus infection in children with gastroenteritis attending Jos university teaching hospital. Nigeria. Virol J 2011;8:233.
  8. Salim H, Karyana IPG, Sanjaya-Putra1 IGN, Budiarsa S and Soenarto Y. Risk factors of rotavirus diarrhea in hospitalized children in Sanglah Hospital, Denpasar: a prospective cohort study. BMC Gastroenterology 2014;14:54.
  9. Gürbüz F, Tezer H, Şaylı TR. Etiologic factors and Clinical findings of patients hospitalized chidren for acut gastroenteritis epidemiologic study. Turkish J Pediatr Dis 2010;4(4):211-218.
  10. Ozdemir S, Delialioğlu N, Emekdaş G. Investigation of rotavirus, adenovirus and astrovirus frequencies in children with acute gastroenteritis and evaluation of epidemiological features. Mikrobiyol Bul 2010;44:571-8.
  11. Altındiş M, Beştepe G, Çeri A ve ark. Akut ishal yakınmalı çocuklarda rotavirüs ve enterik adenovirüs sıklığı araştırma. S.D.Ü. Tıp Fak. Derg 2008:15(2):17-20.
  12. Wiegering V, Kaiser J, Tappe D, Weissbrich B, Morbach H, Girschick HJ. Gastroenteritis in childhood a retrospective study of 650 hospitalized. Int J Infect Dis. 2011;15(6):e401-7.
  13. Jaha VI, Shala M, Azemi M, Hoxa-Kanberi T, Avdiu M, Spahiu S, Jaha L. Characteristics of Rotavirus Diarrhea in Hospitalized Children in Kosovo Materia Socio Medica 2014;26(5):335–338.
  14. Parashar UD, Nelson EAS, Kang G. Diagnosis, management, and prevention of rotavirus gastroenteritis in children BMJ 2013;30;347: f7204.
  15. Nitsch-Osuch A, Kuchar E, Kosmala A, Życinska K, Wardyn K. Nosocomial rotavirus gastroenterocolitis in a large tertiary pediatric hospital in Warsaw, 2006-2010. Arch Med Sci 2013;9:493-8.
  16. Multicenter Prospective Study of the Burden of Rotavirus Acute Gastroenteritis in Europe 2004 – 2005: The Reveal Study. J Infect Dis 2007;195(1):S4–S16.
  17. Nakanishia K, Tsugawab T, Honmaa S, Nakata S, Tatsumi M, Yoto Y, Tsutsumi H. Detection of enteric viruses in rectal swabs from children with acute gastroenteritis attending the pediatric outpatient clinics in Sapporo. Japan J Clin Virology 2009;46:94- 7. Nitsch-Osuch A, Kuchar E, Kosmala A, Życinska1 K, Wardyn1 K. Nosocomial rotavirus gastroenterocolitis in a large tertiary pediatric hospital in Warsaw, 2006-2010. Arch Med Sci 2013;9(3):493-8.
  18. İnan N, Ünsur E.K, Demirel A ve ark. Akut viral gastroenterit öntanılı vakalarda rotavirus, adenovirus ve norovirus sıklığının araştırılması. Ankem Derg 2014;28(1):14-9.
  19. Guarino A, Albano F, Ashkenazi S, et al. European Society for Paediatric Gastroenterology, Hepatology, and Nutrition/European Society for Paediatric Infectious Diseases evidencebased guidelines for the management of acute gastroenteritis in children in Europe: executive summary. J Pediatr Gastroenterol Nutr 2008;46:619-21.

Telif hakkı ve lisans

Telif hakkı © 2020 Yazar(lar). Açık erişimli bu makale, orijinal çalışmaya uygun şekilde atıfta bulunulması koşuluyla, herhangi bir ortamda veya formatta sınırsız kullanım, dağıtım ve çoğaltmaya izin veren Creative Commons Atıf Lisansı (CC BY) altında dağıtılmıştır.

Nasıl atıf yapılır

1.
Bayırlı Turan D. Yatarak Tedavi Gerektiren Akut İshalli Çocukların Rotavirüs ve Enterik Adenovirüs Enfeksiyonu Yönünden Değerlendirilmesi. Turk J Pediatr Dis. 2020;14(3):220-224. https://doi.org/10.12956/tchd.506721