Öz

Amaç: Sigara dumanından pasif etkilenim, önemli bir halk sağlığı sorunu olup, bebek ve çocukların sağlığını olumsuz etkileyen en önemli dışsal faktörlerden birisi olarak kabul edilmektedir. Araçlar sigara dumanına maruz kalma için önemli bir ortam oluşturmaktadır. Çalışmada, sigara içen ve içmeyen ailelerin çocuklarının özel araçlarda sigara dumanından pasif etkilenim durumlarını belirlemek amaçlanmıştır.

Gereç ve Yöntemler: Bu tanımlayıcı çalışma, Antalya Atatürk Devlet Hastanesinde çocuğu olan ebeveynler (n=524) üzerinde yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini bu grup içinde özel aracı olan ve çalışmaya gönüllü olarak katılan 0-11 yaş arasında çocuğu olan 113 anne-baba oluşturmuştur. Araştırma verilerinin toplanmasında konu ile ilgili literatür taranarak araştırmacılar tarafından oluşturulan, ailelerin tanımlayıcı özellikleri ve araştırma konusu ile ilgili sorulardan oluşan bir form kullanılmıştır.

Bulgular: Sigara içme sıklığı annelerde %31.0, babalarda %45.1 bulunmuştur. Arabada çocuk varken ailelerin çoğunun (%72.6) diğer kişilerin sigara içmelerine izin vermediği bildirilmiştir. Sigara içen annelerin %31.4’ünün, sigara içen babaların %31.4’ünün arabada da sigara içtiği bulunmuştur. Arabada bulunan diğer kişilerin sigara içmesine, sigara içen annelerin, babalardan daha fazla izin verdiği saptanmıştır (%54.3 ve %19.6) (p<0.005). Daha az eğitimli anne ve babalar arabalarında yüksek eğitimlilerden daha fazla sigara içmektedir (p<0.05).

Sonuç: Sigara içen annelerin ve babaların arabada da sigara içtiği ve arabada bulunan diğer kişilerin sigara içmesine daha fazla izin verdiği saptanmıştır (p<0.005). Arabada iken sigara dumanına maruz kalan çocukların sigara içen ailelerinin farkındalığı arttırılmalıdır. Onların ve çocukla/çocuksuz arabada seyahat eden diğer kişilerin sigara içme yasağı ile ilgili bazı kuralları geliştirilmelidir.

Anahtar Kelimeler: Aile, Çocuk, İç mekan maruziyeti, Sigara dumanından pasif etkilenim

Kaynakça

  1. T.C. Sağlık Bakanlığı. Halk Sağlığı Kurumu. Küresel yetişkin Tütün Araştırması 2012. Ankara: Anıl Matbaa, 2014 (Sağlık Bakanlığı Yayın No : 948948).
  2. Özmert EN. Erken gelişiminin desteklenmesi-II: Çevre. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi 2005;48:337-54.
  3. Ott W, Klepeis N, Switzer P. Air change rates of motor vehicles and in-vehicle pollutant concentrations from secondhand smoke. J Expo Sci Environ Epidemiol 2008;18:312–25.
  4. Sendzik T, Fong GT, Travers MJ, Hyland AJ. An experimental investigation of tobacco smoke pollution in cars. Nicotine Tob Res 2009;11:627–34.
  5. Matt GE, Fortmann AL, Quintana PJ, Zakarian JM, Romero RA, Chatfield DA, et al. Towards smoke-free rental cars: An evaluation of voluntary smoking restrictions in California. Tob Control 2013;22:201-7.
  6. Jones MR, Nacas-Acien A, Yuan J, Breysse PN. Secondhand tobacco smoke concentrations in motor vehicles: A pilot study. Tob Control 2009;18:399–404.
  7. Vardavas CI, Linardakis M, Kafatos AG. Environmental tobacco smoke exposure in motor vehicles: A preliminary study. Tob Control 2006;15:415.
  8. Rees VW, Connolly GN. Measuring air quality to protect children from secondhand smoke in cars. Am J Prev Med 2006;31:363–8.
  9. Semple S, Apsley A, Galea KS, Maccalman L, Friel B, Snelgrove V. Secondhand smoke in cars: Assessing children’s potential exposure during typical journey conditions. Tob Control 2012;21:578-83.
  10. Matt GE, Quintana PJ, Hovell MF, Chatfield D, Ma DS, Romero R, et al. Residual tobacco smoke pollution in used cars for sale: Air, dust, and surfaces. Nicotine Tob Res 2008;10:1467–75.
  11. Vitória PD, Machado JC, Ravara SB, Araşjo AC, Samorinha C, Antunes H, et al. Portuguese children’s exposure to second-hand tobacco smoke in the family car. Gaceta Sanitaria 2015;29:131-4.
  12. Nabi-Burza E, Regan S, Drehmer J, Ossip D, Rigotti N, Hippl, B, et al. Parents smoking in their cars with children present. Pediatrics 2012;130:e1471-e1478.
  13. World Health Organization. Global progress report on ımplementa- tion of the WHO framework convention on tobacco control; WHO: Geneva, Switzerland, 2016.
  14. Resmi gazete. 7.11.1996 tarihli, 4207 sayılı, Tütün ürünlerinin zararlarının önlenmesi ve kontrolü hakkında kanun. Avaiable from: http://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4207.pdf
  15. Resmi gazete. 19.01.2008 tarihli, 5727 sayılı, Tütün ve tütün mamullerinin zararlarının önlenmesine dair kanunda değişiklik yapıl- ması hakkında kanunu. Avaiable from: http://www.resmigazete. gov.tr/eskiler/2008/01/20080119-1.htm
  16. Van Deusen A, Hyland A, Travers MJ, Wang C, Higbee C, King BA, et al. Secondhand smoke and particulate matter exposure in the home. Nic Tob Res 2009;11:635–41.
  17. Protano C, Vitali M. The new danger of third hand smoke: Why passive smoking does not stop at secondhand smoke. Environ Health Perspect 2011;119:A422.
  18. Kruger J, Jama, A, Homa DM, Babb SD, King BA. Smoke-free home and vehicle rules by tobacco use status among U.S. adults. Prev Med 2015;78:9-13.
  19. Mantziou V, Vardavas CI, Kletsiou E, Priftis KN. Predictors of childhood exposure to parental secondhand smoke in the house and family car. Int J Environ Res Public Health 2009;6:433–44.
  20. H. Measurement of air exchange rate of stationary vehicles and estimation of in-vehicle exposure. J Expo Anal Environ Epidemiol 1998;8:65-78.

Telif hakkı ve lisans

Telif hakkı © 2018 Yazar(lar). Açık erişimli bu makale, orijinal çalışmaya uygun şekilde atıfta bulunulması koşuluyla, herhangi bir ortamda veya formatta sınırsız kullanım, dağıtım ve çoğaltmaya izin veren Creative Commons Atıf Lisansı (CC BY) altında dağıtılmıştır.

Nasıl atıf yapılır

1.
Akçay D, Özcebe H. Çocukların Özel Araçlarda Sigara Dumanından Pasif Etkilenim Durumlarının İncelenmesi. Turk J Pediatr Dis. 2018;12(2):86-93. https://doi.org/10.12956/tjpd.2017.299