Öz
Allerjik rinityaygın bir halk sağlığı problemidir. Çoğu vakada hayatı tehdit edici bir durum olmasa da ekonomi ve halk sağlığı üzerine etkisi nedeni ile önem taşımaktadır. Burun delikleri, allerjenlerin vücuda giriş yaptığı en önemli yollardır. Bu nedenle de allerjik rinite ait yakınma ve fizik muayene bulguları şaşırtıcı olmayacak bir şekilde burun delikleri ile ilgili olacaktır. İlk olarak antijene maruz kalınınca antijen sunan hücreler (makrofai) aracılığı ile antijen yardımcı T hepler lenfositlere sunulur. Aynı allerjenlere dah sonra tekrar maruz kalınması sonucunda bu hücreler uyarılarak diferansiye olurlar. B lenfositler uyarılarak antijen - spesifik immunglobulin E (lgE) üreten plazma hücrelerine dönüşür. lg E antikorları dolaşımdaki mest hücrelerin yüzeyindeki özel reseptörlerine yapışır. Allerjen ile daha sonraki karşılaşmalarda, lgE kompleksleri allerjen mest hücrelerinin aktive olmasına ve degranülasyonlarına yol açar. Mest hücreleri içinde önceden sentezlenip depolanmış olan histamin, lökotrien, kinin, triptaz gibi mediyatörlerin salınımı nazal mukozada mukus sekresyonunun artmasına, miyelinsiz C liflerinin ve trigeminal sinir uçlarının uyarılmasına neden olarak allerjik rinitin aksırma, akıntı ve kaşıntıdan oluşan erken semptomlarını ortaya çıkartır. Allerjik rinit tedavisinde üç temel prensip vardır. Bunlar (1) kaçınma, (2) ilaç tedavisi ve (3) immunoterapidir. Tedavide ilk olarak allerjenden kaçınma ve çevre önlemler yer almaktadır. Hemen hemen tüm vakalarda atakların tedavisinde ilaç tedavisi kullanılmaktadır. Allerjenden kaçınma ve ilaç kullanımı ile tedavi edilemeyen ağır hastalarda veya hayatı boyunca ilaç kullanmak istemeyen kişilerde immünoterapi önerilebilir.
Anahtar Kelimeler: Allerjik rinit, tanı, tedavi
Kaynakça
- 1. Bousquet J, Cauwenberge VP, Khaltııer N. Allcrgic Rhinitis and its
- impact on asthma (ARIAWoı:kshop rcport). J Allergy Clin Immunol
- 2001; 108:8147-334.
- 2. Intcrnational Consensus Rcport on Diagıı.osis and Managemcnt of
- Rhinitis. lntcrnationalRhinitis Manageınent Wol'king Gmup. Allergy
- 1994 ;49: 1-34.
- 3. Scadding GK, Oıun: MK. Rhinitis. Allagy 2. baskı Holgate ST,
- Oıun: KM, Llnchenstein LM (eds) Mosby lntcrnational Ltd,
- London2001, 55-76.
- 4. Johansson SG, HourihaııcJO, BousquctJ, B, Bruiinzecl- Koomen
- C, Dı:eborg S, Haa.htela T, Kowalski ML, Mygind N, Ring J,
- Cauwenbergc P, Van Hagc Hamstcn M, Wüttich B. EAAO (the
- European Academy of Allergology and Clioicıtl Imınuoology)
- nomenclatute task fotce. A revised nomenclatute foı: alletgy. An
- EAAO position statcment from the EAAO nomenclaturc task
- force.Allergy 2001; 56: 813-824.
- 5. Bergcı: WE. Allcrgic thinitis in children: diagnosis and management
- sttategies. Paediatt Drugs 2004; 6: 233-250.
- 6. Scadding GK, Oıun: MK. Rhinitis. Allergy 2. baskı Holgate ST,
- Oıun: KM, Llnchenstcio LM (ccls) Mosby lntcrnational Ltd, London
- 2001,55-76.
- 7. Bcnct A. Janahi lA, Sabbah A. Genctics and cnvirooınental risk
- factoı:s associated with asthma in schoolchildrcn. Allerg Immunol
- 2005;37: 163-168.
- 8. Kalyoncu AR Alle:tjik rinitin Türkiycdc'ki cpidcmiyolojisi: RinitlcL
- Öncı:ciM (ed) Kutsan Ofset,,Aokaı:a 1999; S: 83-94.
- 9. Halken S. Pı:evention of a.lleı:gic disease in cbildhood: clinical and
- cpidcmiological aspects of primaty and sccondary allcrgyptcvention.
- Pediatt Allcrgy ImmunoJ 15 Suppl2004; 16: 4-5.
- 10. Allcrgic ı:binitis and its impact on Asthma. ARIA woı:kshop rcport. J
- AllergyClinlmınuool2001; 108: 147-334.
- 11. Licbcrman P. A pathophysiologic link bctwccn allcı:gic rbinitis and
- astbma Pediatr Ann 2000 ;29(7): 405-410.
- 12. Vıgnola AM, Bousquet J. Rhinitis and asthma: a continium of
- dissease? ClinExp Allergy2001; 31: 674-677.
- 13. Holgate ST. Today's science-tomoı:row's practise: basic mechanisms
- of illergy and their clinical implications. Clin Exp An R.ev 2002; 2: 48-
- 54.
- 14. Lee DK, Cuı:ric GP. Modem histaminc Hl-reccptor an~nists in
- thcunifiedalıway.JAllagyClinlmmunol2004;114:698.
- 15. Naclerio RM, Proud D, Topias AG, Adkinson N, Meyeı:s DA, KageySobotka A, Plaut M, Narman PS, Lichtenstcio LM. Infl.atnmatoty
- mediators in !ate antigen induced ı:hinitis. N Engl J Med 1985;313: 65-
- 70.
- 16. Togias AG.Systemic immunologic and inflammatoty aspects of
- a.lleı:gic thinitis.J AllcrgyClinlmmunol2000; 106: 247-250.
- 17. Blaiss M. Cuı:rcnt concepts and theı:apeutic sttategies for allcrgic
- ı:hinitisin school-ııge childı:en.Clin Thcı: 2004;26:1876-1889.
- 18. Prenncı: BM, Schenkel E. Allergic rhinitis: treıı.tment based on patient
- profilcs. AınJ Mcd2006 ;119:230-237.
- 19. Lai L, Casale TB, Stokcs J. Pediatriı: alleı:giı: rhinitis:
- tteatment.InımunoJAllagy Clin NotthAm2005;25: 283-299.
- 20. Bertrand B, Jamart J, Marchal JL, Atcndt C. Cetiı:izinc and pseudocphedrine tctaı:d alone and in combination in the treatment of
- pctennipl allcı:gic rhinitis: a doublc-blind multiccnttc study.
- Rhinology 1996 ;34: 91-96.
- 21. Howarth PH. The choice of an Hl --antihistamine for the 21st
- ccntuı:y. ClinExpAllR.ev2002;2: 18-25.
- 22. Jutel M, Blaseı: K, Akdis CA. Histaminc in allergic inflammation and
- immunc modulation. Int Aı:chAllagy Immunol2005; 137: 82-92.
- 23. Mansmann Jı: HC, Altman RA, Bcrman BA, Bucbman E, Dockhom
- RJ, Leese PT; Love S, l.fidleton E. Efficacy and safety of cetiı:izine thempy in pereruıiyal allcrgic ı:hinitis. Ann Allcrgy 1992 ;68: 348-353.
- 24. Meltzer EO. Clinicıı.I evidence for antileulı:otriene thempy in the
- managcmcnt of allcrgic rhioitis.AnnAllcrgy Astbma Irnmunol 2002;
- 88:23-29.
- 25. Pctcrs-Golden M. Rcgulation of the leukotricnc biosynthctic
- pıı.thway. Clin Exp All Rcv 2001; 2: 128-132.
- 26. Walsh GM, Anounziato L, Frossard N, KnoJ K, Lcwııtcr S. Nicolas
- JM, Tagliemla M, Tharp MD, Tillement JP; Timmerınan H. New
- insights into thc second gcncration antihistıımincs. Drugs 2001; 61:
- 207-236.
- 27. Wılson AM, Orr LC, Sims EJ, Lipworth BJ. Effccts of monothempy
- with intrana.sa.I corticosteroid or combined oral histamine andleukotrienc tcccptor antagonists in scasona.I all.ctgic rhioitis. Clin Exp
- Allergy2001; 31: 61-68.
- 28. Hurwitz ME. Trcatment of a.llcrgı'c ı:hinitis with antihistamincs and
- decongeswıts and their effcctıı on the lower airway. Pediatr Ann 2000;
- 29: 411-420.
- 29. Pottcr PC. Upclıı.te on sublingu.a.I immunotherıı.py. Ann Allergy
- Astbmalmmunol2006; 96: 822-25.
Telif hakkı ve lisans
Telif hakkı © 2008 Yazar(lar). Açık erişimli bu makale, orijinal çalışmaya uygun şekilde atıfta bulunulması koşuluyla, herhangi bir ortamda veya formatta sınırsız kullanım, dağıtım ve çoğaltmaya izin veren Creative Commons Atıf Lisansı (CC BY) altında dağıtılmıştır.