Öz

Amaç: Çalışmanın amacı obez adölesan grupta obezite gelişiminde rol oynayan potansiyel risk faktörlerini ve pediatrik yaş grubunda giderek artan sıklıkta görülen metabolik sendromun varlığını araştırmaktır.Materyal ve Metod: Mart 2004 - Aralık 2005 tarihleri arasında kliniğimizde ekzojen obezite tanısıyla takip edilen adölesan olgularda cinsiyet, gestasyon yaşı, doğum kilosu, anne sütü alma süresi, anne ve babada obezite varlığı, vücut kitle indeksleri (VKİ) ve obezite başlama yaşı sorgulandı ve metabolik sendrom kriterleri araştırıldı. Metabolik sendrom tanısı Cruz ve Goran'ın 111. Ulusal Sağlık ve Beslenme Araştırması'nda elde edilen verilerde önerdiği değerler kullanılarak konuldu.

Bulgular: Yaş ortalaması 12.91 ± 2.45 yıl, ortalama VKİ düzeyi 32.35 ± 5.11 kg/m' olanı 5'i kız (% 48.4) ve 16'sı erkek(% 51.6) toplam 31 obez adölesan incelendi. Kızlar ile erkeklerin VKİ düzeyleri arasında; gestasyon yaşına göre doğum kilosu özellikleri ve anne sütü alma süresine göre olguların VKİ düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmadı (p>0.05). Anne ve babasında birlikte obez olan ve olmayan çocukların VKİ düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmadı (p>0.05). Annenin VKİ düzeyleri ile çocuğun VKİ düzeyleri arasında ise anlamlı korelasyon saptandı (p<0.01 ). Bel çevresi ile VKİ düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon mevcuttu (p<0.05). VKİ arttıkça kan basıncı da buna parallel olarak yükselmekte idi (p<0.05). Olgularımızın %54.B'inde metabolik sendrom parametreleri bulundu. Olguların % 32.2'sinde total kolesterol, % 32.2'sinde trigliserit düzeyi yüksekliği ve% 25.B'inde HDL düzeyi düşüklüğü saptandı.Olguların %25.B'inde glukoz intoleransı saptandı. Glukoz intoleransı ile VKİ düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki mevcuttu (p<0.01 ). Homeostasis model assessment insulin direnci (HOMA-IR) indeksine göre insülin direnci %93.5'inde 2'nin üzerindeydi. VKİ düzeyleri ile stria varlığı arasında da pozitif istatistiki bir korelasyon vardı. Olguların %64.5'sinde akantozis nigrikans mevcuttu.

Sonuçlar: Erişkinlerde olduğu gibi çocuklarda da obezite sıklığındaki artışa paralel olarak metabolik sendrom gibi tip 2 diyabet öncesi klinik tabloların da sıklığı artmaktadır. Bu nedenle çocuk ve çocuk endokrinolojisi polikliniklerine başvuran başta adölesanlar olmak üzere obez çocukların, metabolik sendrom kriterleri ve kardiyovasküler risk faktörleri bakımından incelenmesi önemlidir.

Anahtar Kelimeler: Adölesan, metabolik sendrom, obezite

Kaynakça

  1. 1. Brownell KD, Wadclcıı TA. Etiology and tteatmcııt of obcsity:urulersta.nding a serious, prewlent, and refra.ctory disorder. J
  2. Consult Clin Psychol.1992; 60:505-517.
  3. 2. Expert Pa.ncl. on Detection, Evaluation, and Treatment of High
  4. Blood Cholesterol in Adults. Exı:cutive Summııry of the Third Report of theNational CholesterolEducation Progııım (NCEP) Expert
  5. Panel on Detection, Evaluation, and Treatmcnt of High Blood
  6. Cholesterol in Adults (Adult Tuatcnent &nel 111). JAMA 2001; 285:
  7. 2486-2497.
  8. 3. Şarha.t G, Demirkol M. Obezite. Ed: Ekşi A, Bcıı Haııtt Değilim,
  9. Nobel Tıp Kittpevleri. 1999; 441-450.
  10. 4. Saygılı F. Obezite Komplikasyonla.n. Ed: Yılmıız C, Obezite ve
  11. Tedavisi, İstanbul, 1999:41-57.
  12. 5. Kocaoğlu B, Köksal O. Sosyo-Ekonomik KoşulWın adölesanlarda
  13. büyüme, gelişme ve şişmaalık üzerine etkisi. Beslenme ve diyet
  14. Deıgisi.1985;14:25-37.
  15. 6. Cruz ML, Goran MI. The meta.bolle syndrome in children and
  16. adolesccııts. Curr Diab Rep. 2004; 4:53-62.
  17. 7. Gauthicr BM, Hickner JM, Noel MM. High prevalence of overweight
  18. children in Michig-an ptimııry carc prııctices. An UPRNet study. Upper Peninsula R.esearch Network. J Fa.mPract. 2000; 49: 73-76.
  19. 8. de Silva KS, Wickrıunasinghe VP, Gooneratne IN. Meta.bolle consequroces of childhood obesity--a pıeliminary report. Ceylon Med J.
  20. 2006; 51: 105-109.
  21. 9. Oken E, Gillma.n Mw. Fetal origins of obesity. Obes
  22. Res.2003;11;496-506.
  23. 10. Arııjua CL, Vıctora CG, Hallal PC, Gigante DP. Breastfeeding and oveı:wcight in childhood:evidence from thc pelotas 1993 birth cohort
  24. study.abstractNtJ Obes (Lond). 2005:176-187.
  25. 11. Owen CG, Martin RM, Wbincup PH, Davey-Smith G, GillmanMw,
  26. Cook DG. The effect of breasfeediııg on mean body mass indcz
  27. througlıt life: a quantitative of published and unpublishcd obsctvationalcvidence.AmJ ClinNutt. 2005;82: 1298-1307.
  28. 12. Braddon FE,Rodgers B, Wa.dswortb ME, Davies JM. Onset of obesity in a 36 ycu bith cohort study. Br Mcd J (elin Re& Ed).
  29. 1986;293:299-303.
  30. 13. Zack PM, Harlan WR. Leaverton PE,Corooni-Huntlcy J. A longitudinal study of body fatness in childhood and adolesccncc. J Pediatı:ics. 1979 ;95:126-130.
  31. 14. Yıldız B. Diyarbakır il merkezinde yaşayım adolesanlarda şişmanlık
  32. prevelansı, beslemne alışlwılıklar.ı ve bilgi düzeyleri, enerji tüketimi
  33. ve harcamalannailişkin anıştırma. Lisans tezi, Haccttcpc Üniversitesi
  34. Sağlık Bilimleri Enstitüsü ,Ankara,1992;23-50.
  35. 15. Tcıı S, Maclarcn N. Insulin rcsista.ncc syndromc in children. J Clin EndocrinolMetab 2004;89: 2526-2539.
  36. 16. Raitekaı:i OT, Poı:kka Kv; Roıınemaa T, Knip M, UhariM, Akcrblom
  37. HK, Vıikari JS. The role of insulin in clustering of serum lipids a.nd
  38. blood prcssııte in children a.nd adolesccııts. Tbc Cardiovascular Risk
  39. in Young Finns Study. Diabetologia 1995;38:1042-1050.
  40. 17. Cruz ML, Weigensberg MJ, HuangTT, Bali G Shaibi GQ, Goran MI.
  41. The metabolic syndromc in ovetwdght Hispanic youth and thc role
  42. of insulin sensitivity. J Clin Endocrinol Metab 2004; 89: 108-1 13.
  43. 18. Van 111llie TB. Health implications of ovetwdght and obcsity in the
  44. UnitedStates. AnnlntMed 1985;103:983-988.
  45. 19. Bray GA. Complications of obcsity. Ann Int Mcd 1985;103:1052-
  46. 1062.
  47. 20. Gortmakcr SL,Dictz WH, Sobol AM, Wchlcr CA. Inacasing pediattic
  48. obcsityin the UnitedStates.Am J Dis Child. 1987 ;141 :535-54-0.
  49. 21. Lauer RM, Bums TL, Oarlre WR. Assessing children's blood
  50. pıesSUtt>-Considerations of agc and body size: thc Muscatine study.
  51. Pedia.tı:ics.1985; 75: 1081-1090.
  52. 22. Sinha R, Dufour S, Petersocn KF, Lebon V, Enoksson S, Ma yz,
  53. Savoye M, Rothman Dl, Shulman GI, Capı:io S. Assessment of
  54. skeletıtl muscle triglycetide content by (1) H nuclear magnctic resonance spectroscopy in lean and abese adolescents :relationships to
  55. insulin sensitivity, total body fat, and centr.ıl adiposity. Diıı.betes.
  56. 2002;51:1022-1027.
  57. 2.1. Saltıel AR, Kalın CR. Insulin signaling and tehe ıegulation of glucose
  58. andlipidmetllbolism Nature. 2001;414:799-806.
  59. 24. Adiyaınan P, Ocal G, Berberoğlu M, Ayaın Z, Evliyaoğlu O, Çetinkaya E, Hyperinsulinisın and dyslipideınia in glucosc toletant and
  60. intolerant obese children 41 stAnnuııl Meeting of the Europen society for Pediıı.tt:icEndocrinoJogy, Madrid, Septembcr 2002:25-28.
  61. 25. Tresaco B, Bueno G, Moreno LA, Gu2gorri JM, Bueno M. Insulinıesistance and impaircd glucose toJeraııce in obese children and adoJescents. J Physiol Biochem 2003; 59: 217-223.
  62. 26. Matthews DR ,Hosker JP, Rııdenslıi AS, Naylor BA, Teacher DF,
  63. Tumer RC. Homeostasis model assessment :insulin resistance and beta-ccll function from fasting plıısma glucose and insulin concentrations in man. Diıı.betologia.1985;28:412-419.
  64. 27. Schwimmer JB, Deutsch R, Rauch JB, Bebling C, N ewbury R, Lavine
  65. JE. Obesity, insulın resistance, and other clinicopathological correlııtes of pediıı.tt:ic nonalcoholic fatty liver disease. J Pediıı.tr. 2003;
  66. 143:500-505.
  67. 28. Gutin B, Islıım S, Manos T, Cu=o N, Smith C, Stachutıı ME.
  68. Relııtion of percentage of body fat and maximal aerobic copacity ta
  69. risk factors forathcroscl.erosis an diıı.betes in blııck and white seven-to
  70. eleven-year-old children. J Pediıı.tı:ics.1994;125:847-852.
  71. 29. Wattigııey W, Harsha DW, Sı:inivasan SR, Webber L5, Berenson GS.
  72. Increasing impact of obesity on serum lipids and lipoproteins in
  73. youngadults. TheBogıı.Iusa Heartstudy. Arch IntemMed 1991;151:
  74. 2017-2022.

Telif hakkı ve lisans

Telif hakkı © 2008 Yazar(lar). Açık erişimli bu makale, orijinal çalışmaya uygun şekilde atıfta bulunulması koşuluyla, herhangi bir ortamda veya formatta sınırsız kullanım, dağıtım ve çoğaltmaya izin veren Creative Commons Atıf Lisansı (CC BY) altında dağıtılmıştır.

Nasıl atıf yapılır

1.
Ergüven M, Koç S, İşgüyen P, Yılmaz Ö, Sevük S, Yüksel E. Obez Adolesanlarda Metabolik Sendrom ve Obezite Gelişiminde Rol Oynayan Risk Faktörlerinin Araştırılması. Turk J Pediatr Dis. 2008;2(3):26-36.