Öz

Amaç: Demir, antioksidan enzimlerin yapısında bulunan ve reaktif oksijen türlerinin inaktivasyonunda önemli rolü olan bir elementtir. Oksidan-antioksidan dengenin bozulması demir eksikliği anemisinin (DEA) patogenezinde rol oynuyor olabilir. Dinamik tiyol-disülfid homeostazisi (DTDH) ve serum iskemi modifiye albümin (IMA) seviyeleri prooksidan/antioksidan durumun önemli göstergeleridir. Bu çalışmada, demir tedavisi almayan, yeni tanı almış demir eksikliği anemisi olan çocuklarda DTDH parametreleri ve serum İMA düzeylerini değerlendirmeyi amaçladık.

Gereç ve Yöntemler: Demir eksikliği tanısı almış 50 hasta ile yaş ve cinsiyet açısından uyumlu 33 sağlıklı kontrol çalışmaya dahil edildi. Hasta ve kontrol gruplarının DTDH parametreleri ve İMA düzeyleri ölçüldü. Aynı parametreler, Hb<7 g/dl (derin DEA) (n:14/50, %28) ve Hb≥7 g/dl (hafif-orta DEA) (n:36/50, %72) olan DEA grubundaki hastalarda da karşılaştırıldı. Bu gruplarda DTDH parametreleri arasındaki ilişki araştırıldı.

Bulgular: Antioksidan kapasite göstergelerini oluşturan nativ tiyol, total tiyol, nativ tiyol/total tiyol seviyeleri DEA hastalarında anlamlı olarak daha düşük bulunurken; oksidan disülfid, disülfid/nativ tiyol, disülfid/total tiyol ve İMA seviyeleri kontrol grubundakilere göre istatistiksel olarak anlamlı daha yüksek bulundu (p<0.050). Dinamik tiyol-disülfid homeostazisi parametreleri ve IMA seviyeleri incelendiğinde; hemoglobin ve ferritin seviyeleri ile antioksidan parametreler arasında pozitif bir korelasyon ve oksidatif parametreler arasında negatif bir korelasyon vardı (p<0.050). Ayrıca derin DEA grubunda oksidatif parametreler, Hb>7 g/dl olan gruba göre çok daha yüksek bulundu (p<0.050).

Sonuç: Bu çalışmada, DEA hastalarında tedavi öncesi kontrol grubuna göre serum nativ tiyol ve total tiyol düzeylerindeki düşüşle birlikte serum disülfid ve IMA düzeylerindeki artış oksidatif strese işaret etti. Çocuklarda bu göstergelerin değerlendirilmesi DEA’ya bağlı toksisiteyi öngermede önemlidir.

Anahtar Kelimeler: Hemoglobin, Demir eksikliği anemisi, İskemi modifiye albümin, Oksidatif hasar, Tiyol-disülfid

Kaynakça

  1. Armitage AE, Moretti D. The importance of iron status for young children in low- and middle-income countries: a narrative review. Pharmaceuticals (Basel) 2019;12:59.
  2. Gao J, Zhou Q, Wu D, Chen L. Mitochondrial iron metabolism and its role in diseases. Clin Chim Acta 2021;513:6-12.
  3. Sharma R, Nachane H. Oxidative stress in iron deficiency anemia-a gender-based analysis-a pilot study. J Evolution Med Dent Sci 2020;9:3739-42.
  4. Kontoghiorghes GJ, Kontoghiorghe CN. Iron and chelation in biochemistry and medicine: new approaches to controlling iron metabolism and treating related diseases. Cells 2020;9: 1456.
  5. Hamed HM, Motawie AA, Abd Al-Aziz AM, El-Saeed GSM, El Wasseif M, Mourad AA, et al. Low Dose Iron Therapy in Children with Iron Deficiency: DNA Damage and Oxidant Stress Markers. Indian J Hematol Blood Transfus 2021;37:287-94.
  6. Sharif Usman S, Dahiru M, Abdullahi B, Abdullahi SB, Maigari UM, Ibrahim Uba A. Status of malondialdehyde, catalase and superoxide dismutase levels/activities in schoolchildren with iron deficiency and iron-deficiency anemia of Kashere and its environs in Gombe State, Nigeria. Heliyon 2019;5:e02214.
  7. Mehram EB, Ahmed SA, Elhassaneen YA. Role of Oxidant/Antioxidant Status in the Pathogenesis of Iron-Deficiency Anemia: Case Study on Children of Qalyubiyya and Minoufiya Governorates, Egypt. Bulletin of the National Nutrition Institute of the Arab Republic of Egypt 2020;55:39-71.
  8. Guven S, Meral I, Kurdoglu M, Demir H. The Nutritional Habits and Relationship Between The Antioxidant Activity and Iron Deficiency Anemia During Pregnancy. East J Med 2022;27:317-24.
  9. Ulrich K, Jakob U. The role of thiols in antioxidant systems. Free Radic Biol Med 2019;140:14-27.
  10. Erel O, Neselioglu S. A novel and automated assay for thiol/disulphide homeostasis. Clin Biochem 2014;47:326-32.
  11. Özcan O, Erdal H, İlhan G, Demir D, Gürpınar AB, Neşelioğlu S, et al. Plasma Ischemia-Modified Albumin Levels and Dynamic Thiol/Disulfide Balance in Sickle Cell Disease: A Case-Control Study. Turk J Haematol 2018;35:265-70.
  12. Bar-Or D, Lau E, Winkler JV. A Novel assay for cobaltalbumin binding and its potential as a marker for myocardial ischemia-a preliminary report. J Emerg Med 2000;19:311-15.
  13. East P, Doom JR, Blanco E, Burrows R, Lozoff B, Gahagan S. Iron deficiency in infancy and neurocognitive and educational outcomes in young adulthood. Dev Psychol 2021;57: 962-75.
  14. Zaky EA, Mahmoud ZK, Abd El Wahab MM, Kamel SK. The effect of Iron Deficiency Anemia on Intelligence Quotient in children. MJMR 2021;32:66-8.
  15. Sundararajan S, Rabe H. Prevention of iron deficiency anemia in infants and toddlers. Pediatr Res 2021;89:63-73.
  16. Chaparro CM, Suchdev PS. Anemia epidemiology, pathophysiology, and etiology in low- and middle-income countries. Ann N Y Acad Sci 2019;1450:15-31.
  17. 1Jakubczyk K, Dec K, Kałduńska J, Kawczuga D, Kochman J, Janda K. Reactive oxygen species-sources, functions, oxidative damage. Pol Merkur Lekarski 2020:22;48:124-7.
  18. Dilber B, Akbulut UE, Serin HM, Alver A, Menteşe A, Kolaylı CC, et al. Plasma and Erytrocyte Oxidative Stress Markers in Children with Frequent Breath-Holding Spells. Klin Padiatr 2021;233:173-80.
  19. Aslaner H, Dündar MA, Arslan A, Karakükcü Ç, Altuner Torun Y. Reduced antioxidant capacity in children with iron deficiency and iron-deficiency anemia. Minerva Pediatr (Torino) 2021. Epub ahead of print.
  20. Aycicek A, Koc A, Oymak Y, Selek S, Kaya C, Guzel B. Ferrous sulfate (Fe2+) had a faster effect than did ferric polymaltose (Fe3+) on increased oxidant status in children with iron-deficiency anemia. J Pediatr Hematol Oncol 2014;36:57-61.
  21. Akca H, Polat A, Koca C. Determination of total oxidative stress and total antioxidant capacity before and after the treatment of iron-deficiency anemia. J Clin Lab Anal 2013; 27:227-30.
  22. Akarsu S, Demir H, Selek S, Oguzoncul F. Iron deficiency anemia and levels of oxidative stress induced by treatment modality. Pediatr Int 2013;55:289-95.
  23. Topal I, Mertoglu C, Sürücü Kara I, Gok G, Erel O. Thiol-Disulfide Homeostasis, Serum Ferroxidase Activity, and Serum Ischemia Modified Albumin Levels in Childhood Iron Deficiency Anemia. Fetal Pediatr Pathol 2019;38:484-9.
  24. Shevtsova A, Gordiienko I, Tkachenko V, Ushakova G. Ischemia-Modified Albumin: Origins and Clinical Implications. Dis Markers 2021;2021:9945424.
  25. Bilgili S, Bozkaya G, Tütüncüler FK, Akşit M, Yavuz M. Investigation of ischemia modified albumin levels in iron deficiency anemia. Turk J Biochem 2017;42:259-64.
  26. Fahim FM, Helal SR, Fathalla E, Saeed AN, Galal SM. Platelets abnormalities in children with iron deficiency anemia. J Curr Med Res Pract 2022;7:22-8.
  27. Han DD, Ma C, Zhao L, Gao YJ, Su YH. Relationship between Iron Metabolism and Platelet Parameters in Patients with Iron Deficiency Anemia. Zhongguo Shi Yan Xue Ye Xue Za Zhi. 2018;26:1738-41.
  28. Chalise S, Acharya N, Pradhan SB. Correlation between Iron Parameters and Platelet Parameters in Iron Deficiency Anemia. JIOM Nepal 2019;41:35-8.
  29. Durmus A, Mentese A, Yılmaz M, Sumer A, Akalın I, Topal C. Increased oxidative stress in patients with essential thrombocythemia. Eur Rev Med Pharmacol Sci 2013;17:2860-66.

Telif hakkı ve lisans

Telif hakkı © 2023 Yazar(lar). Açık erişimli bu makale, orijinal çalışmaya uygun şekilde atıfta bulunulması koşuluyla, herhangi bir ortamda veya formatta sınırsız kullanım, dağıtım ve çoğaltmaya izin veren Creative Commons Atıf Lisansı (CC BY) altında dağıtılmıştır.

Nasıl atıf yapılır

1.
Kurucu B, Fettah A, Yeşil Ş, Fırat Oğuz E, Erel Ö, Şahin G. Yeni Tanı Almış Demir Eksikliği Anemisi Olan Çocuklarda Dinamik Tiyol-Disülfid Homeostazisi. Turk J Pediatr Dis. 2023;17(1):56-61. https://doi.org/10.12956/tchd.1196564